{"id":811,"date":"2021-01-22T09:35:38","date_gmt":"2021-01-22T09:35:38","guid":{"rendered":"http:\/\/boysuntakm.uz\/?p=811"},"modified":"2021-01-22T09:40:57","modified_gmt":"2021-01-22T09:40:57","slug":"alisher-navoiy-hayoti-va-ijodining-qisqacha-solnomasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/2021\/01\/22\/alisher-navoiy-hayoti-va-ijodining-qisqacha-solnomasi\/","title":{"rendered":"ALISHER NAVOIY HAYOTI VA IJODINING QISQACHA SOLNOMASI:"},"content":{"rendered":"\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/hashtag\/%D0%B1%D1%83%D1%8E%D0%BA_%D1%88%D0%BE%D0%B8%D1%80_%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%88%D0%B5%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B8%D0%B9_580%D0%B9%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%B8?__eep__=6&amp;__cft__[0]=AZUP7JnCUiilNuno8531ey-5q7hfWD9DTBW89l0pmbYwwHU1rhcDfemTSOrtqGQwt5siHU2PVR5KnNFjZ0xHyLohk-GDyxcAyrt94PiaCicEQTky6jPCNMLqpPm5eZMKQ2Y&amp;__tn__=*NK-R\">#Buyuk shoir_Alisher_Navoiy_580 yilligi<\/a><\/p>\n\n\n\n<p> 1. 1441 yil 9 fevral \u2014 Alisher Navoiy tavallud topgan sana.<\/p>\n\n\n\n<p> 2. Hirot \u2014 Alisher Navoiy tavallud topgan shahar. Xuroson davlatining poytaxti. <\/p>\n\n\n\n<p>3. G\u2018iyosiddin Bahodir (Kichkina) \u2014 Alisher Navoiyning otasi, Temuriylar xonadoniga yaqin amaldorlardan. <\/p>\n\n\n\n<p>4. Onasining ismi hech bir tarixiy manbalarda uchramaydi. Ammo, otasi va onasi o\u2018z davrining ma\u2019rifatli kishilaridan bo\u2018lgan, Temuriylar saroyida xizmat qilgan: Otam bu ostonning xokbezi, Onam ham bu sara bo\u2018ston kanizi (\u201cBadoyiul-bidoya\u201d). <\/p>\n\n\n\n<p>5. Mirsaid Qobuliy, Muhammad Ali G\u2018aribiy \u2014 Alisher Navoiyning tog\u2018alari, o\u2018z davrining ma\u2019rifatli kishilari, shoirlari. <\/p>\n\n\n\n<p>6. 1445 yil. 4 yoshli Alisher Navoiy oliy nasab oilalarning farzandlari ta\u2019lim oladigan maktabga boradi, shu paytdan yozish, o\u2018qishni o\u2018rganadi. <\/p>\n\n\n\n<p>7. Qur\u2019oni karim, Sa\u2019diy Sheroziyning \u201cBo\u2018ston\u201d, \u201cGuliston\u201d, Farididdin Attorning \u201cMantiq ut-tayr\u201d dostonlari \u2014\u00a0 Alisher Navoiyning ilk marotaba o\u2018qigan kitoblari, \u201cMantiq ut-tayr\u201dni to\u2018liq yod olgan.<\/p>\n\n\n\n<p> 8. Husayn Boyqaro \u2014 Alisher Navoiyning maktabdosh do\u2018sti, keyinchalik (1469-1506) Xuroson davlati hukmdori.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>9. 1447 yil. Navoiylar oilasi Iroqqa ko\u2018chib ketadi. Iroqning Taft shahrida mashhur tarixchi olim Sharafiddin Ali Yazdiy va yosh Alisher Navoiyning tarixiy uchrashuvi yuz beradi. Alloma yosh Alisherni \u2014 \u201cUmring uzoq, boshing omon bo\u2018lsin. Olim, fozil bo\u2018lib, yaxshi obro\u2018ga erishgaysan\u201d, \u2013 deb bashoratomuz duo qiladi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>10. 1450 yil. Navoiylar oilasi yana Hirotga qaytadi. Otasi G\u2018iyosiddin Bahodir Sabzavor viloyati hokimi etib tayinlanadi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>11. 1452 yil. Navoiylar oilasi Hirotga qaytib keldi. <\/p>\n\n\n\n<p>12. Xoja Yusuf Burhon \u2014 o\u2018z zamonasining mashhur musiqashunosi. Alisher Navoiyga musiqa sirlarini o\u2018rgatgan ilk ustozlardan.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>13. Mirshohiy \u2014 Alisher Navoiy 10-12 yoshlarida bu keksa shoir bilan she\u2019riy yozishmalar qilib turgan.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>14. Lutfiy \u2014 Alisher Navoiyning ustozi,\u00a0 \u201cOrazin yopg\u2018och ko\u2018zumdin sochilur har lahza yosh, Bo\u2018ylakim, paydo bo\u2018lur yulduz nihon bo\u2018lg\u2018och quyosh\u201d, deb boshlanadigan yosh Alisher Navoiy g\u2018azaliga, agar iloji bo\u2018lsa, o\u2018zining o\u2018n-o\u2018n ikki ming turkiy va forsiyda yozgan she\u2019rlarini almashtirmoqchi bo\u2018lgan shoir.<\/p>\n\n\n\n<p> 15. \u201cNavoiy\u201d (\u201cNavo\u201d so\u2018zidan) \u2014 o\u2018zbek tilidagi she\u2019rlari taxallusi. \u201cFoniy\u201d (\u201cFano\u201d so\u2018zidan) \u2014\u00a0 Alisher Navoiyning fors-tojik tilidagi she\u2019rlari va\u00a0 \u201cLison ut-tayr\u201d dostonida qo\u2018llagan taxallusi.<\/p>\n\n\n\n<p> 16. 1457 yil. Alisher Navoiy 16 yoshida otasi G\u2018iyosiddin Kichkina vafot etadi. Shu yil Abulqosim Bobur xizmatiga kiradi. Mashhad shahrida o\u2018qishni davom ettiradi. Sayyid Hasan Ardasher, Komil Turbatiy singari mashhur shoirlar bilan tanishadi, yaqindan do\u2018stlashadi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>17. 1459 yil. Temuriylardan Abusaid Xuroson taxtini egallaydi, Alisher Navoiy va uning yaqin qarindoshlari ta\u2019qibga uchraydi, xususan, tog\u2018alari Mir Sayid (taxallusi Kobuliy) va Muhammad Ali (taxallusi G\u2018aribiy)lar qatl qilinadi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>18. 1465 yil. Alisher Navoiy Samarqandga keladi, Movaraunnahrning ijtimoiy-siyosiy, jug\u2018rofiy holati bilan tanishadi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>19.Fazlulloh Abulays Samarqandiy, Aloyi Shoshiy \u2014\u00a0 Alisher Navoiyga Samarqandda tahsil bergan mashhur olimlar. <\/p>\n\n\n\n<p>20.Mirzo hoji So\u2018g\u2018diy, Sayyid Qutb Samarqandiy, Yusuf Safoiy, Shayxim Suhayliy \u2014 Alisher Navoiy tanishgan va muloqotda bo\u2018lgan samarqandlik shoirlar. 20.1469 yil. Hirot taxtini Sulton Husayn Boyqaro egallaydi, Alisher Navoiy Hirotga qaytadi, muhrdor lavozimiga tayinlanadi, keyinchalik amirlik (1472 yilda) martabasiga ko\u2018tariladi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p> 21.1476 yil. Alisher Navoiy \u2014 buyuk mutafakkir, shoir Abdurahmon Jomiy bilan uchrashadi, uni o\u2018ziga ustoz va pir deb biladi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p> 22.XV asrning 70-yillari o\u2018rtalarida o\u2018zining birinchi devoni \u2014 \u201cBadoyi\u2019 ul-bidoya\u201dni tuzdi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>23.1476-1483 yillar orasida ikkinchi devoni \u2014 \u201cNavodir un-nihoya\u201d yaratildi.<\/p>\n\n\n\n<p> 24.1483-1485 yillar o\u2018zining 51 ming 230 misradan iborat mashhur \u201cXamsa\u201dsini yaratdi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>25.1487 yil. Alisher Navoiy Astrobod viloyati hokimi etib tayinlandi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>26.1482-1489 yillar orasida o\u2018zining \u201cVaqfiya\u201d, \u201cTarixi anbiyo va hukamo\u201d, \u201cTarixi muluki Ajam\u201d singari asarlarini yozdi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>27.1490 yil. \u201cHolati Sayyid Hasan Ardasher\u201d asari yaratildi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>28. 1491 yil. \u201cRisolai muammo\u201d asarini va \u201cMajolis un-nafois\u201dni yozib tugalladi va keyinchalik qayta to\u2018ldirdi.<\/p>\n\n\n\n<p> 29.1492-1494 yillar oralig\u2018ida Abdurahmon Jomiy haqida \u201cXamsat ul-mutahayyirin\u201d (\u201cBesh hayrat\u201d) asarini yaratdi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>30.1492-1498 yillar oralig\u2018ida \u201cMunshaot\u201d, \u201cMezon ul-avzon\u201d (\u201cVaznlar o\u2018lchovi\u201d), \u201cHolati Pahlavon Muhammad\u201d, \u201cNasoyim ul-muhabbat\u201d (\u201cMuhabbat shabadasi\u201d) asarlarini yozib tugatdi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p> 31.1491-1498 yillar orasida \u201cXazoyin ul-maoniy\u201d (\u201cMa\u2019nolar xazinasi\u201d), \u201cDevoni Foniy\u201dni tuzdi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>32.1498-1499 yillarda \u201cLison ut-tayr\u201d falsafiy dostonini, \u201cMuhokamat ul-lug\u2018atayn\u201d (\u201cIkki til haqida muhokama\u201d)ni yozdi.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n<p>33.1500 yil so\u2018nggi yirik asari \u2014 \u201cMahbub ul-qulub\u201d (\u201cKo\u2018ngillarning sevgani\u201d) asarini yozdi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p> 34.1501 yil 3 yanvarda Alisher Navoiy vafot etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>   Tuman AKMning AKT bo`limi<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>#Buyuk shoir_Alisher_Navoiy_580 yilligi 1. 1441 yil 9 fevral \u2014 Alisher Navoiy tavallud topgan sana. 2&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":812,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[1],"tags":[],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.6.0","language":"uz","enabled_languages":["uz","en","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":true,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":false,"excerpt":false}}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/boysuntakm.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/140212501_236960124587350_2969628827252809723_n.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/811"}],"collection":[{"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=811"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":818,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/811\/revisions\/818"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/812"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}