{"id":819,"date":"2021-01-22T09:49:01","date_gmt":"2021-01-22T09:49:01","guid":{"rendered":"http:\/\/boysuntakm.uz\/?p=819"},"modified":"2021-01-22T10:06:44","modified_gmt":"2021-01-22T10:06:44","slug":"navoiy-sheriyat-dunyosi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/2021\/01\/22\/navoiy-sheriyat-dunyosi\/","title":{"rendered":"\u041c\u0438\u0440 \u041d\u0430\u0432\u043e\u0438\u0439\u0441\u043a\u043e\u0439 \u043f\u043e\u044d\u0437\u0438\u0438!"},"content":{"rendered":"\n<p>#Buyuk_ shoir_Alisher_Navoiy_580 yilligi\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Alisher Navoiyning muhabbat va bu bilan bog\u2018liq tug\u2018yonlari, xususan g\u2018azallari uning yigitlik davrida yozilgan. Bunga uning \u00abIlk devoni\u00bbga kiritilgan, xalq orasida \u00abQaro ko\u2018zum\u00bb, \u00abKelmadi\u00bb (\u00abMunojot\u00bb) nomlari bilan mashhur bo\u2018lgan va kuylanadigan g\u2018azallari yaxshi misol bo\u2018la oladi. Bu kabi she\u2019rlarida shoir pok va yuksak ishqiy kechinmalarni baland ehtiros va falsafiylik bilan ifodalab bera olgan. Uning \u00abTopmadim\u00bb radifli g\u2018azali ham shu davrda, aniqrog\u2018i, Mashhaddan Hirotga qaytib, shaxsiy turmushini izga solish taraddudida yurganda, lekin uning moddiy jihatdan nochor ahvoldaligi tufayli oila qurishi qiyinlashgan, Sulton Abu Sayd esa uni ta\u2019qib qilgan paytda yozilgan bo\u2018lib, uning har bayti yurakni tirnaydi. Alisher Navoiyning ishqiy she\u2019rlarini faqat bir sub\u2019ektga qaratilgan, deyish qiyin. U hayotga keng nigoh bilan qarab, barcha go\u2018zalliklarni nazokatli tuyg\u2018ularni qadrlagan, noyob so\u2018z va iboralar bilan qalbdan ifodalay bilgan. Lekin hayot qiyinchiliklari va ziddiyatlari orqasida o\u2018z orzu-umidlariga yetisha olmagan shoir o\u2018zining insoniy norozilik tuyg\u2018ularini olovli she\u2019riy satrlarda bayon etadi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/marifat.uz\/images\/articles\/4766\/primary-large.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>ORAZIN YOPQACH KO&#8217;ZIMDIN&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Orazin yopqach ko&#8217;zumdin sochilur har lahza yosh,<br>O&#8217;ylakim paydo bo&#8217;lur yulduz, nihon bo&#8217;lg&#8217;ach quyosh.<\/p>\n\n\n\n<p>Qut bir bodomu yerim go&#8217;shan mehrob edi,<br>G&#8217;orati din etti nogah bir baloliq ko&#8217;zu qosh.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu damodam ohim ifsho aylar ul oy ishqini,<br>Subhnung bot-bot dami andog&#8217;ki aylar mehr fosh.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo&#8217;sae qilmas muruvvat, asru qattiqdur labing,<br>Desam og&#8217;zi ichra aytur la&#8217;l ham bor nav&#8217; tosh.<\/p>\n\n\n\n<p>Novaking ko&#8217;nglimga kirgach jon talashmoq bu ekin,<br>Kim qilur paykonini ko&#8217;nglum bila jonim talosh.<\/p>\n\n\n\n<p>Umri jovid istasang fard o&#8217;lki, bo&#8217;ston Xizridur,<br>Sarvkim da&#8217;b ayladi ozodaliq birla maosh.<\/p>\n\n\n\n<p>Qoshi ollinda Navoiy bersa jon, ayb etmangiz,<br>Gar budur mehrob, bir-bir qo&#8217;ygusidir barcha bosh.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong>O&#8217;N SAKKIZ YOSH HAYRATLARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>O`n sakkiz ming olam oshubi agar boshindadur,<br>Ne ajab, chun sarvinozim o`n sakkiz yoshindadur.<\/p>\n\n\n\n<p>Desa bo`lg`aykim, yana ham o`n sakkiz yil husni bor,<br>O`n sakkiz yoshina muncha fitnakim boshinadur.<\/p>\n\n\n\n<p>O`n sakkiz yil dema, yuz sakson yil o`lsa, uldurur,<br>Husn shohi, ul balolarkim, ko`zu qoshinadur.<\/p>\n\n\n\n<p>Hayrat etmon husni naqshidaki, har hayratki, bor,<br>Barchasi ezid taolo sun`i naqqoshinadur.<\/p>\n\n\n\n<p>Tan anga siymu ichina tosh muzmar ko`nglidin,<br>Aqlg`a yuz hayrat, ul oyning ichu toshinadur.<\/p>\n\n\n\n<p>May ketur, ey mug`ki, yuz hayrat aro qolmish Masih,<br>Bul ajablarkim, bu eski dayr xuffoshindadur.<\/p>\n\n\n\n<p>To Navoiy to`kti ul oy furqatidin bahri ashk,<br>Har qachon boqsang, quyosh aksi aning yoshindadur.<\/p>\n\n\n\n<h4>MUBTALO BO&#8217;LDIM SANGA<\/h4>\n\n\n\n<p>Ko&#8217;rgali husnungni zoru mubtalo bo&#8217;ldum sanga,<br>Ne balolig&#8217; kun edikim, oshno bo&#8217;ldum sanga.<\/p>\n\n\n\n<p>Har necha dedimki kun-kundin uzay sendin ko&#8217;ngul,<br>Vahki, kun-kundin batarrak mubtalo bo&#8217;ldum sanga.<\/p>\n\n\n\n<p>Men qachon dedim: &#171;Vafo qilg&#8217;il manga&#187; zulm aylading,<br>Sen qachon deding: &#171;Fido bo&#8217;lg&#8217;il manga&#187; bo&#8217;ldim sanga.<\/p>\n\n\n\n<p>Qay pari paykarga dersen telba bo&#8217;ldung bu sifat,<br>Ey pari paykar, ne qilsang qil manga, bo&#8217;ldum sanga.<\/p>\n\n\n\n<p>Ey ko&#8217;ngul, tarki nasihat aylading ovora bo&#8217;l,<br>Yuz balo yetmaski, men ham bir balo bo&#8217;ldum sanga.<\/p>\n\n\n\n<p>Jomi Jam birla Xizr suyi nasibimdur mudom,<br>Soqiyo, to tarki joh aylab gado bo&#8217;ldum sanga.<\/p>\n\n\n\n<p>G&#8217;ussa changidin navoe topmadim ushshoq aro,<br>To Navoiydek asiru benavo bo&#8217;ldum sanga.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>OSHIQ O&#8217;LDUM<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Oshiq o&#8217;ldum, bilmadim yor o&#8217;zgalarga yor emish,<br>Olloh-olloh, ishq aro mundoq balolar bor emish.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaddig&#8217;a el mayli bo&#8217;lg&#8217;ondin ko&#8217;ngul ozurdadur,<br>Ul alifdin zorlarning hosili ozor emish.<\/p>\n\n\n\n<p>Elga novak urdi, men o&#8217;ldim erur bu turfakim,<br>Jonim etgan resh el bag&#8217;rig&#8217;a kirgan xor emish.<\/p>\n\n\n\n<p>Rishtakim, muhlik yaram og&#8217;zig&#8217;a tiktim angladim,<br>Kim kafan jinsi qirog&#8217;idin suvurgan tor emish.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko&#8217;yi devoridin og&#8217;riq tang&#8217;a tushgan soyadek,<br>Sel g&#8217;amidin emdi soya o&#8217;rnig&#8217;a dildor emish.<\/p>\n\n\n\n<p>Jong&#8217;a taxvif ayladim tig&#8217;i halokidin aning,<br>Bilmadim bu ishdin ul o&#8217;lguncha minnatdor emish.<\/p>\n\n\n\n<p>Ey Navoiy, xo&#8217;blarni ko&#8217;rma osonlig&#8217; bilan,<br>Kim biravkim soldi ko&#8217;z, uzmak ko&#8217;ngul dushvor emish.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KECHA KELGUMDIR DEBON\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kecha kelgumdir debon ul sarvi gulro&#8217; kelmadi,<br>Ko&#8217;zlarimga kecha tong otquncha uyqu kelmadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Lahza-lahza chiqtimu chektim yo&#8217;lida intizor,<br>Keldi jon og&#8217;zimg&#8217;avu ul sho&#8217;xi badxo&#8217; kelmadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Orazidek oydin erkanda gar etti ehtiyot,<br>Ro&#8217;zgorimdek ham o&#8217;lg&#8217;onda qorong&#8217;u kelmadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ul parivash hajridinkim yig&#8217;ladim devonavor,<br>Kimsa bormukim anga ko&#8217;rganda kulgu kelmadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko&#8217;zlarindin necha suv kelgay deb o&#8217;lturmang meni,<br>Kim bori qon erdi kelgan bu kecha suv kelmadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tolibi sodiq topilmas, yo&#8217;qsakim qo&#8217;ydi qadam,<br>Yo&#8217;lg&#8217;akim avval qadam ma&#8217;shuqa o&#8217;tro&#8217; kelmadi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ey Navoiy, boda birla xurram et ko&#8217;nglung uyin,<br>Ne uchunkim boda kelgan uyga qayg&#8217;u kelmadi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"https:\/\/24smi.org\/public\/media\/resize\/800x-\/celebrity\/2018\/12\/10\/cfv0abjukhfy-portret-alishera-navoi.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Alisher Navoiyda keksalik chog\u2018larida barcha she\u2019rlarini yig\u2018ib, xronologik tartibda 4 devon tuzish g\u2018oyasi bo\u2018lgan. Biroq \u00abXazoyin ul-maoniy\u00bbni tuzishda muharrirlik vazifasini bajargan Husayn Boyqaro bu g\u2018oyani qo\u2018llab-quvvatlamagan ko\u2018rinadi. Uning \u00abG\u2018aroy-ib ussig\u2018ar\u00bb devoni bolalik mashqlaridan, \u00abNavodir ush-shabob\u00bb yigitlik she\u2019rlaridangina iborat bo\u2018lmay, bu boshlang\u2018ich devonlarda shoirning keyingi davr she\u2019riy mo\u2018\u2018jizalaridan ham namunalar borki, Husayn Boyqaro shuni ma\u2019qul ko\u2018rgan. Shu sababdan \u00abXazoyin ul-maoniy\u00bb tarki-bidagi 4 devon nomining mazmunini shartli ma\u2019noda tushunish, bunda she\u2019rlar ko\u2018p holda aralash holda joylashtirilganini nazardan qochirmaslik zarur.<br>\u00abXazoyin ul-maoniy\u00bbdagi 4 devonning har birida 650 tadan 2600 g\u2018azal, umuman 4 devonda 210 qit\u2019a, 133 ruboiy, 86 fard, 52 muammo, 13 tuyuq, 10 muxammas, 10 chistoy, 5 musaddas, 4 tarje\u2019band, 4 mustazod, 1 musamman, 1 tarkibband, 1 qasida, 1 masnaviy, 1 soqiynoma mavjud bo\u2018lib, Sharq she\u2019riyatining 16 turi namoyondir..<\/p>\n\n\n\n<p>   Boysun TAKM AKT bo`limi tayyorladi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>#Buyuk_ shoir_Alisher_Navoiy_580 yilligi\u00a0 Alisher Navoiyning muhabbat va bu bilan bog\u2018liq tug\u2018yonlari, xususan g\u2018azallari uning yigitlik&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":820,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[1],"tags":[],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"2.6.0","language":"ru","enabled_languages":["uz","en","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":true,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":false,"excerpt":false}}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/boysuntakm.uz\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/37c93d5e9762132e9cd7dcd76f466bd1.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/819"}],"collection":[{"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=819"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":852,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/819\/revisions\/852"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/boysuntakm.uz\/ru\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}